Wat rosacea is, en wat het niet is

Rosacea wordt vaak verward met andere dingen. Met blozen, met couperose, met een gewone gevoelige huid, soms zelfs met acne. Begrijpelijk, want het ziet er deels op die zaken uit. Maar rosacea is iets anders: een huid waarvan de afweer- en doorbloedingsreacties overactief zijn, en die daardoor sneller en heviger reageert dan een gewone huid op prikkels die anderen nauwelijks opmerken.

Een huid met rosacea blijft langer rood na een opvlieger, kleurt makkelijk bij temperatuurwisselingen, kan puistjes ontwikkelen die niets met acne te maken hebben, en geeft soms zelfs een zandgevoel in de ogen. Dat alles in dezelfde gezichten waar het vroeger niets bijzonders mee was. Het is geen kwestie van slechte verzorging, en geen schuld van wie ermee leeft, hoewel het wel zo voelt voor wie er dagelijks mee te maken heeft.

Hoe rosacea zich ontwikkelt

Rosacea is geen statische aandoening. Bij veel cliënten verloopt het in fasen, die zich over jaren kunnen ontvouwen. Niet iedereen doorloopt alle fasen, en bij sommigen blijft het bij de eerste verschijnselen. Toch is het waardevol om te weten welke stadia er zijn, want hoe eerder u herkent waar uw huid staat, hoe gerichter we kunnen werken aan rust en aan voorkomen dat het verergert.

Opvliegers en flushes

De huid kleurt rood na een prikkel, en de roodheid blijft langer hangen dan bij anderen. Triggers zijn vaak kruidig eten, alcohol, warmte, koude wind of een emotie. In deze fase is er nog geen blijvende verandering te zien. Veel mensen herkennen het pas achteraf als beginstadium, soms jaren later.

Blijvende roodheid en zichtbare adertjes

Wat eerst tijdelijke opvliegers waren, wordt langzaam permanenter. De roodheid trekt minder snel weg, en kleine bloedvaten in de wangen en rond de neus worden zichtbaar. Dit wordt soms couperose genoemd, hoewel dat strikt genomen een eigen term is.

Bultjes en puistjes

Naast de roodheid kunnen ontstoken puistjes en kleine bultjes verschijnen, meestal in het midden van het gezicht. Het lijkt op acne, maar is het niet, en vraagt een totaal andere aanpak. In deze fase werkt een dermatoloog vaak met antibiotica, en is medische zorg op zijn plaats.

Huidverdikking

Bij een klein deel van de cliënten, vooral bij mannen, kan op den duur een verdikking van de huid ontstaan, meestal rond de neus. Dit komt zelden voor en is altijd een medisch traject.

De triggers, en wat u eraan kunt doen

Bij rosacea is goed weten wat uw huid op gang brengt minstens zo belangrijk als wat u eraan laat doen. Triggers verschillen sterk per persoon, en wat de een geen probleem geeft, kan bij de ander een opvlamming uitlokken. Toch zijn er een paar die we steeds terugzien.

• Temperatuurwisselingen staan vaak bovenaan. Hete douches, sauna, koude wind, wisselend weer. Vooral het overgaan van koud naar warm is voor veel rosacea-huiden een probleem.
• Voeding en drank. Kruidig eten, hete dranken, alcohol (vooral rode wijn), maar bij sommigen ook koffie, chocolade of zuivel.
• Inspanning en stress, zowel lichamelijk als mentaal. Een zware sportsessie of een spannende presentatie kan een opvlamming geven die uren aanhoudt.
• UV-licht is een van de bekendste triggers, en bovendien een factor die rosacea op de langere termijn verergert. Dagelijkse zonbescherming staat in elk traject centraal.
• Verzorgingsproducten, vooral wat exfolieert of doorprikt. Veel cliënten merken dat producten die ze jaren prima verdroegen, plotseling teveel zijn.

Een eenvoudig dagboekje bijhouden, met daarin wat u op een dag heeft gegeten, hoe u zich voelde en wanneer de huid opvlamde, levert vaak meer op dan welke behandeling dan ook. Patronen die u zelf niet zou ontdekken, springen er na een paar weken bijhouden meestal uit.

Wat wij doen, en wat een arts doet

Bij rosacea geloven wij in eerlijkheid over wat een schoonheidsspecialiste kan, en wat een arts hoort te doen. Beide hebben hun plek, en bij rosacea werken ze het beste naast elkaar.

De medische kant van rosacea, dat zijn de antibiotica voor de fase met puistjes, de medicatie die de roodheid op de korte termijn dempt, het laserwerk voor zichtbare bloedvaten. Daarvoor verwijzen wij u door naar uw huisarts of een dermatoloog. We werken vervolgens graag mee in een gezamenlijk traject, in afstemming op wat uw arts adviseert.

Wat wij zelf doen, is werken aan de huid eromheen. Herstel van de barrièrefunctie, zodat de huid sterker is tegen prikkels. Kalmering met zuurstoftherapie en LED-therapie, behandelingen die rust geven zonder de huid uit te dagen. Een thuisroutine die dagelijks ondersteunt zonder te belasten. En het samen leren herkennen van uw triggers, een proces dat vaak meer oplevert dan de behandelingen zelf.

Voor we ergens aan werken, doen we een huidanalyse. Geen formaliteit, maar de kern van het werk.

De eerste afspraak duurt zestig minuten en is kosteloos. We bekijken samen in welke fase uw rosacea zich bevindt, welke triggers waarschijnlijk een rol spelen, en of er eerst medische zorg nodig is voor wij iets doen. Als die er is, helpen we u op weg in die richting. Pas daarna stellen we voor wat in onze praktijk aanvullend zinvol is.

Thuiszorg, het halve werk

Bij rosacea is wat u thuis doet minstens zo bepalend als wat in de praktijk gebeurt. De huid vraagt dagelijkse rust, en die wint of verliest u in de uren tussen de behandelingen door.

Voor vrijwel iedereen met rosacea geldt: minder is meer. Een eenvoudige routine met zo min mogelijk producten, lauw water in plaats van warm, geen scrubs of washandjes, geen alcoholbevattende toners. Dagelijkse zonbescherming het hele jaar door, met liefst minerale filters die de huid niet extra belasten. Make-up die rust geeft in plaats van prikkelt.

Bij de eerste afspraak nemen we uw huidige producten mee in het gesprek. Vaak zit er één of twee bij die meer kwaad doen dan goed, en die weghalen alleen al kan veel verschil maken. Bij rosacea is wat u weghaalt vaak belangrijker dan wat u toevoegt.